1 Kings 8 — Baoule (NYANMIƐN NDƐ'N 1998)

1Salomɔn yiali Izraɛl kpɛnngbɛn mun, ɔ nin akpasua su kpɛnngbɛn mun, ɔ nin Izraɛl awlo bo kpɛnngbɛn mun. Ɔ yiali be Zerizalɛm i bɔbɔ wun lɛ. I waan be fa Anannganman i alaka'n David i klɔ'n bɔ yɛlɛ Siɔn i su lɛ fa ɔ Nyanmiɛn i sua'n nun lɔ.

2Yɛ Izraɛlfuɛ'm be kwlakwla be yiali famiɛn Salomɔn i wun lɛ-ɔ. Be yiali anglo nga be flɛ i kɛ Etanim b'ɔ ti anglo'n i nso su'n i nun. Be yiali cɛn dilɛ cɛn'n nun.

3Izraɛl kpɛnngbɛn'm be kwlaa be bali, Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ'm be suali alaka'n.

4Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ mun, nin Levifuɛ'm be suali Anannganman i alaka'n, ɔ nin Anannganman i tannin sua'n, ɔ nin Anannganman i ninnge nga be wo i tannin sua'n nun'n be ngba ɔli.

5Famiɛn Salomɔn nin Izraɛlfuɛ nga be yiɛli i wun lɛ'n be kwlaa be jrannin alaka'n i nyrun lɛ. Be fali bua kpanngban, ɔ nin nannin kpanngban kpa be yili tɛ. Nnɛn sɔ'm be sɔnnin dan, ɔ man b'a kwla ka-man be.

6Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ'm be fali alaka'n be ko sieli i Nyanmiɛn i lika kpa tra su nun lɔ. Be fa sieli anz nga be nian Nyanmiɛn i ninnge'm be su'n be nzɔliɛ'm bé bo lɛ. Ɔ o be ndɛwa'm bé bo, afin lɛ yɛ be kleli be kɛ be sie i-ɔ.

7Anz'm be ndɛwa'm be nun ti tinngɛwa. Be o lika nga Nyanmiɛn i alaka'n wo lɛ'n i nglo. Ɔ man be kata alaka'n ɔ nin waka floloflolo nga be fa man su'n bé su.

8Waka sɔ'm be ti tɛnndɛn. Kɛ a o Nyanmiɛn i lika kpa'n nun lɔ'n, a wun bé ti mun, sanngɛ sɛ a o gua su wa'n, a wun-man be. Lele ndɛ be tɛ o be osu'n nun lɛ.

9Like ng'ɔ wo alaka nun'n, yɛlɛ yɛbuɛ paplaapla nnyɔn nga Moiz fali be sieli nun'n Orɛb lɔ'n. Be ngunmin cɛ yɛ be o nun-ɔn. Kɛ be fin Ezipt mɛn'n nun bali'n yɛ Anannganman fali yɛbuɛ paplaapla sɔ mun mannin be-ɔ. I blɛ sɔ'n nun yɛ Anannganman nin be trali aenguɛ nin-ɔn.

10Kɛ Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ'm be ´fin Nyanmiɛn i sua'n nun ´fite'n, nyanmiɛn ble'n wa yili sua'n.

11Nyanmiɛn ble sɔ'n ti Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ'm b'a kwla tran-man lɔ b'a di-man be junman'n kun. Anannganman i nyrun nyannyan'n yili i sua'n.

12Yɛ Salomɔn kpan seli kɛ: «Anannganman, ɔ waan a ´tran lika tuun nun.

13Siɛn'n, m'an kplan tranwlɛ sroesroe kun m'an man wɔ. M'an kplan lika kun bɔ a ´kwla tran nun tititi.»

14Famiɛn'n kpɛli i nyin Izraɛlfuɛ'm bé su, nan ɔ'a yra be nguan. Kɛ ɔ ´yo sɔ'n, wuun sran'm be kwlaa be jinjin nglo.

15I sin ɔ seli kɛ: «N ´la Anannganman b'ɔ ti Izraɛl Nyanmiɛn'n i ase, afin ɔ'a yia ndɛ ng'ɔ kan kleli mín si David'n i nuan.

16Anannganman seli kɛ: ‹Kɛ n ko fali Izraɛlfuɛ'm bɔ be ti min liɛ'n Ezipt lɔ m bali'n, n nian kle-man Izraɛl akpasua'm be nun klɔ kun kɛ klɔ nga su yɛ be `kplan mín sua nan n ´yi min wun nglo lɛ-ɔ, sanngɛ n kpali David kɛ ɔ `yo Izraɛl b'ɔ ti min nvle'n i su famiɛn.› »

17Salomɔn waan: «Min si David fali akunndan klanman kɛ ɔ ´kplan sua kun man Anannganman b'ɔ ti Izraɛl Nyanmiɛn'n.»

18Sanngɛ Anannganman seli i kɛ: «Kɛ ɔ klun-ufue su a buli akunndan klanman kɛ a ´kplan sua kun man min'n, a buli akunndan klanman dan,

19sanngɛ nán wɔ yɛ a ´kplan sua sɔ nin-ɔn. Ɔ bɔbɔ ɔ klun ba yasua kun yɛ ɔ wa kplan-an.»

20Yɛ Salomɔn waan: «Ndɛ sɔ bɔ Anannganman kannin'n, ɔ'a yiɛ i nuan. M'an sin min si i osu, m'an yo famiɛn. Min yɛ n ti famiɛn bia'n su kɛ Anannganman kannin'n sa-a, yɛ kusu m'an kplan sua nga m'an mɛn i.

21M'an siesie lika kun sua sɔ'n nun bɔ i nun yɛ n ´fa Anannganman i alaka'n n ´sie-ɔ. Kɛ Anannganman ko fali e nannan mun Ezipt mɛn'n nun lɔ bali'n, ɔ nin be trali aenguɛ. Aenguɛ sɔ'n i wun ndɛ bɔ be klɛli'n, ɔ wo alaka sɔ'n nun.»

22Salomɔn ko jrannin Anannganman i sɔwlɛ'n i nyrun lɛ, ɔ kpɛli i nyin Izraɛlfuɛ'm be kwlaa bɔ b'a yia'n bé su. Ɔ mannin i sa'm be su nglo.

23Yɛ ɔ seli kɛ: «Anannganman, Izraɛl Nyanmiɛn, like fi nin wɔ sɛ-man nyanmiɛn su lɔ nin asiɛ'n su wa. Ɔ sufuɛ nga be fa bé wla gua wɔ su'n, bɔ be fa wɔ atin'n su seiin'n, aenguɛ nga a nin be trali'n ti'n, a kpɔci-man be.

24Ndɛ nga a kan kleli min si David b'ɔ ti ɔ sufuɛ'n, a yiɛli i nuan. Ndɛ ng'ɔ fin ɔ nuan fiteli'n, w'a yo i su sa'n ndɛkɛn.

25Anannganman, Izraɛl Nyanmiɛn, yia ndɛ nga a kan kleli min si David b'ɔ ti ɔ sufuɛ'n i nuan. A seli i kɛ: ‹Sɛ ɔ osu nunfuɛ'm be nanti min atin'n su klanman kɛ a fa nantili'n sa'n, sɛ be fa min mmla su kɛ wɔ sa'n, ɔ osu nun sran su tu-man Izraɛl famiɛn bia'n su le.›

26I sɔ'n ti, Izraɛl Nyanmiɛn, ɔ ndɛ sɔ bɔ a kan kleli mín si David b'ɔ ti ɔ sufuɛ'n, nian su yo i su sa'n.

27?Sakpa nan ɔ Nyanmiɛn a tran asiɛ'n su-ɔ, ɔ yo ye? Nyanmiɛn su lɔ dan ng'ɔ o lɔ lɛ'n, a sɔn-man lɔ nan se kɛ sua nga m'an kplɛn i yɛ'n, yɛ a ´sɔn nun-ɔn.

28Sanngɛ Anannganman min Nyanmiɛn, kpɛ ɔ́ nyin wa nan tie min bɔ n ti ɔ sufuɛ'n min srɛwa'n. N jran min srɛwa sɔ'n su kpa. Tie kpanlɛ bɔ n su kpan flɛ wɔ ndɛkɛn'n.

29Kɔnguɛ o, wia nun o, nán ɔ́ nyin tu sua nga su, afin a dun mmua kannin kɛ: ‹N ´yi min wun nglo lɛ.› Tie min bɔ n ti ɔ sufuɛ'n min srɛwa bɔ n su srɛ wɔ lika nga nun wa'n.

30Kɛ a o ɔ tranwlɛ'n nun nyanmiɛn su lɔ'n, tie min bɔ n ti ɔ sufuɛ'n, ɔ nin Izraɛlfuɛ'm bɔ be ti ɔ nvle'n nunfuɛ mun ye aunnvuɛ srɛlɛ'n nga e ´jran lika nga nun e ´srɛ wɔ'n. Tie nan yaci é wun sa mun cɛ ye.

31Sɛ be waan sran wie ɔ'a yo i wiengu sa'n nan be miɛn i kɛ ɔ ta nda'n, sɛ ɔ wa ta nda sɔ'n ɔ sɔwlɛ'n nyrun lɛ sua nga nun wa'n,

32kɛ a o Nyanmiɛn su lɔ'n, sie ɔ su nan di ɔ sufuɛ'm be jɔlɛ sɔ'n, yɛ yo ng'ɔ fata'n. Sran ng'ɔ yoli sa'n, bu i fɔ, man i sa tɛ'n kaci tɔ i bɔbɔ su. Yɛ sran kun'n kusu, man be wun kɛ ɔ ti sran kpa.

33Sɛ Izraɛlfuɛ mun bɔ be ti ɔ nvle'n nunfuɛ'n be yo sa, nan be kpɔfuɛ'm be kwla be'n, sɛ be kpɛ bé nyin ɔ́ wun nan be bo ɔ dunman'n, sɛ be srɛ wɔ nan be jran su'n,

34kɛ a o Nyanmiɛn su lɔ'n, tie! Yaci bé wun sa'n cɛ be. Yɛ yo man be sa bé sin lika nga a fa mannin be nannan mun laa'n i nun.

35Sɛ be yo wɔ sa nan i ti nyanmiɛn'n ɔ tannin nan nzue tɔ-man'n, sɛ a tu be fɔ nan i ti be kpan flɛ wɔ'n, sɛ be ba lika nga nun wa be wa srɛ wɔ'n nan be yaci bé sa tɛ'n be yolɛ'n,

36kɛ a o nyanmiɛn su lɔ'n, tɛ be su, yɛ yaci bé wun sa'n cɛ be, afin be ti ɔ sufuɛ mun nin ɔ nvle nunfuɛ mun. I sin, kle be atin kpa'n man be fa su. Yɛ yo man nzue tɔ asiɛ bɔ a fa mannin be'n su, afin ɔ ti bé aja like yɛ a fa mannin be-ɔ.

37Sɛ awe kpɛn wa'n, sɛ tukpacɛ bɔ sa ndɛndɛ tɔ wa'n, sɛ tukpacɛ ng'ɔ saci fie su ninnge mun'n ɔ kpɛn wa'n, sɛ aɛcɛ nin lalo'm be ba wa'n,

38sɛ ɔ nvle'n nunfuɛ'm be kpɔfuɛ'm be wa utu bé mɛn'n, sɛ sa kekle fanunfanun ju bé su'n, sɛ tukpacɛ fanunfanun yo be'n, sɛ i kwlaa sɔ nun be kwlaa be wun sa nga be yoli'n nan be srɛ wɔ kpa sakpa'n, yɛ sɛ be man bé sa'm be su nan be tinngɛ be sua nga i ndɛnman'n,

39kɛ a o ɔ tranwlɛ nun nyanmiɛn su lɔ'n, tɛ be su, yaci bé wun sa'n cɛ be. Yɛ sran kun i like ng'ɔ yoli'n, nian su yo ng'ɔ nin i fata'n, afin wɔ kunngba yɛ a si sran kun i anwlɛn'n nun lɔ sa mun-ɔn.

40Kɛ a ko yo sɔ'n, blɛ nga be wa di i lika nga a fa mannin e nannan mun'n i nun'n, bé nyin wa yi wɔ.

41Kɛ be ´bo wɔ dunman b'ɔ yo nyɛnmɛn, bɔ be ´kan ɔ sa nga a yo be mun'n, sran nga be ti-man ɔ nvle'n nunfuɛ'm bɔbɔ'n, be ´ti wɔ ngan. I sɔ sran'n wie ɔ ´ba, ɔ dunman b'ɔ ´fu'n nin tinmin bɔ a lɛ i'n ti. Sɛ ɔ ba ɔ sua nga nun kɛ ɔ wa srɛ wɔ'n, kannzɛ ɔ fin mmua yɛ ɔ ba'n,

43kɛ a o ɔ tranwlɛ'n nun nyanmiɛn su lɔ'n, tɛ i su. Yɛ like kwlaa nga aofuɛ sɔ'n ɔ srɛ wɔ'n fa mɛn i. I liɛ'n, asiɛ'n su nvle-nvle'n kwlaa be nunfuɛ'm be ´ti ɔ ngan, yɛ bé nyin ´yi wɔ kɛ Izraɛlfuɛ'm be liɛ'n sa. Be ´si kɛ ɔ dunman'n yɛ ɔ o sua nga su-ɔ.

44Sɛ a man Izraɛlfuɛ'm be atin kɛ be nin be kpɔfuɛ'm be kun alɛ lika wie'n, sɛ be o lɔ nan be kpɛ bé nyin klɔ nga a kpali'n, nin sua nga n kplan m mannin wɔ'n bé wun wa nan be srɛ wɔ'n, Anannganman,

45kɛ a o nyanmiɛn su lɔ'n, tie be aunnvuɛ srɛlɛ'n, yɛ yo ng'ɔ nin be fata'n man be.

46Sran kun nun-man lɛ b'ɔ yo-man sa tɛ-ɔ. I sɔ'n ti, sɛ Izraɛlfuɛ'm be yo wɔ sa'n, atrɛkpa-a, a ´fa bé wun ya, yɛ a ´fa be ´wla be kpɔfuɛ'm bé sa nun. Yɛ be kpɔfuɛ sɔ'm be ´fa be kɔ bé mɛn nun mmua lɔ annzɛ koko lɛ.

47Kɛ be o kanga nun mɛn sɔ'n nun lɔ'n, atrɛkpa-a, be ´kaci akunndan, yɛ be ´fa bé wun wla ɔ sa nun ekun. Atrɛkpa-a, be ´se kɛ: ‹E yoli sa tɛ. Atin nga e nantili su'n, ti-man sein. E fɔnnin.›

48Kɛ be o be kpɔfuɛ nga be trali be lomuɛn'n be mɛn'n nun lɔ'n, sɛ be tu be klun be kpata wɔ sakpa'n, sɛ be kpɛ bé nyin mɛn nga a fa mannin be nannan mun'n, nin klɔ nga a kpali'n, ɔ nin sua nga n kplan m mannin wɔ'n bé wun wa nan be srɛ wɔ'n,

49kɛ a o ɔ tranwlɛ nun nyanmiɛn su lɔ'n, tie be aunnvuɛ srɛlɛ'n, yɛ yo ng'ɔ nin be fata'n man be.

50Yaci bé sa nga be yoli wɔ'n, ɔ nin be nyin bɔ ɔ'a yi-man wɔ'n kwlaa cɛ be. Yo man be kpɔfuɛ'm be si be aunnvuɛ.

51Ɔ liɛ yɛlɛ be, be ti ɔ nvle nunfuɛ mun. Wɔ yɛ a ko yili be Ezipt lɔ afɛ dan'n nun fiteli-ɔ.

52Anannganman Nyanmiɛn, kpɛ ɔ́ nyin e nin ɔ nvlefuɛ mun é wun wa. Yɛ sie ɔ su e srɛlɛ nga e ´srɛ wɔ'n i kwlaa i bo,

53afin Anannganman Nyanmiɛn, wɔ yɛ a fali e yoli ɔ liɛ mun-ɔn. Yɛ wɔ yɛ a fali e sieli e ngunmin kɛ nán e nin nvle uflɛ sanngan-an. Kɛ a kan kleli Moiz b'ɔ ti ɔ sufuɛ'n i sɔ-ɔ blɛ nga a fa e nannan mun Ezipt lɔ fite'n.»

54Kɛ Salomɔn ´srɛ aunnvuɛ srɛlɛ sɔ'n, wuun ɔ koto Nyanmiɛn sɔwlɛ'n i nyrun lɛ. Ɔ mannin i sa'n su nglo. Anannganman yɛ ɔ srɛli i sɔ nin-ɔn. Kɛ ɔ wieli srɛ'n, ɔ jasoli.

55Ɔ jrannin nglo lɛ, ɔ boli muae klanman mannin Izraɛlfuɛ mun. Ɔ mannin i aniɛn'n su kekle kpa. Ɔ seli kɛ:

56«N ´la Anannganman b'ɔ man Izraɛlfuɛ'm bɔ bé ti i sran mun'n bé wun ɔ'a jɔ be fɔun'n kɛ ɔ kan kleli be sa'n i ase. Anannganman i ndɛ b'ɔ fa wlali Moiz nuan kɛ ɔ ´kan'n ɔ yoli i su sa'n ngba, i nun kaan sa ɔ nun-man lɛ bɔ ɔ'a yiɛ-mɛn i nuan-an.

57Man Anannganman e Nyanmiɛn'n ɔ nin ye tran kɛ ɔ nin e nannan mun fa trannin'n sa. Nán ɔ kpɔci ye, nán ɔ yi ye ase.

58Man ɔ yo nan e kunman e wɔ i su kɛ ɔ ´yo nan y'a nian i mmla fanunfanun'm be su'n ti.

59Man Anannganman i wla kpɛn min aunnvuɛ srɛlɛ bɔ n srɛli i yɛ'n su kɔnguɛ nin wia nun. Yɛ aliɛ ba kwlaa b'ɔ ´cɛn b'ɔ ´san'n, man ɔ yo like ng'ɔ nin ye fata'n man ye, afin min nin amun e ti i nvle'n nunfuɛ mun.

60Kɛ ɔ ´yo sɔ'n, asiɛ'n su nvle-nvle'm be nunfuɛ'm be kwlaa be wa wun kɛ Anannganman yɛ ɔ ti Nyanmiɛn nin-ɔn, nan like uflɛ fi nun-mɛn i sin.

61Man amun anwlɛn'n yo Anannganman e Nyanmiɛn'n i liɛ tititi. Yɛ amun `fɛ i mmla fanunfanun'n kwlaa su.»

62Famiɛn'n nin Izraɛlfuɛ'm be kwlaa be yili tɛ mannin Anannganman.

63Salomɔn fali nannin akpi-akpi ablaɔn-nin-nnyɔn (22.000) nin bua nin boli akpi-akpi ya ablaɔn (120.000) fa yili bo kun yolɛ i su tɛ mannin Anannganman. Anannganman i sua'n i nglo yilɛ ti yɛ be yili tɛ sɔ mun-ɔn.

64Le kun sɔ nun'n, famiɛn'n fali awlo klun ng'ɔ wo Anannganman i sua'n i nyrun lɛ'n fa wlali Anannganman sa nun. Lɛ yɛ ɔ yili sraka fanunfanun mun-ɔn: tɛ nga be yra be nnɛn kɔlikɔli'n, sraka nga be fa ble annzɛ like ng'ɔ ti kɛ ble sa be yi'n, yɛ bo kun yolɛ i su tɛ bɔ be fa nnɛn lui be yi'n. Sa ti bɔ lɛ yɛ be yili sraka sɔ mun'n, yɛlɛ kɛ Nyanmiɛn sɔwlɛ nga be fa aaba be yoli'n, b'ɔ o Anannganman i sua'n i nyrun lɛ'n, ɔ ti kaan ngboko, ɔ ju-man.

65I blɛ kunngba sɔ nun'n, Salomɔn nin Izraɛlfuɛ'm be ngba be dili kpata'm be cɛn'n ekun. Sran'm b'a yia-man ngowa. Be fin bé mɛn'n i lika'n kwlakwla. Kɛ ɔ fɛ i Amat lɔ lele fa ju Ezipt nzue ba'n i nuan'n, lɔfuɛ be kwlaa be bali. Be kwlakwla be yiali Anannganman e Nyanmiɛn'n i nyrun cɛn nso, i sin be dili cɛn nso ekun. I ngba'n yoli cɛn blu nin nnan.

66Nan ɔ'a man be atin nan b'a ɔ. Be yrali be nuan klanman be mannin famiɛn'n, nan b'a ɔ be lika'm be nun. Kɛ be ´kɔ'n, bé wun kpaja be, yɛ be klun ti jɔwa kpa, afin Anannganman yoli David b'ɔ ti i sufuɛ'n nin Izraɛl b'ɔ ti i nvle'n be ye.