1 Kings 18 — aymara-1997

1Kimsa maraw jallux jan purkxataynati, Samaria markansti taqiniw manq'atjam t'aqhisisipkäna, janiw manq'añax utjkänti. Ukapachaw Tatitux Eliasar säna: “Ahab reyimp parlir saram, nayasti aka uraqir jallu puriyxäwa” sasa.

2Eliasasti Ahab reyin ukaruw saräna. Samaria markan manq'atjam t'aqhisiñax sintipunïnwa.

3Ahab reyisti jach'a utap apnaqiri Abdías sat jilïriruw jawsäna, uka jaqisti Tatitur axsartir chuymanïnwa.

4Kunapachatix Jezabel warmix Tatitun profetanakapar jiwarayañ qalltkän ukkhaxa, Abdiasax profetanakat patakaniruw jawsthapitayna, ukatsti phisqa tunkanitkam tamachasinsti, pä puturuw jupanakar imantatayna, ukatsti jupaw manq'añsa, umañsa churatayna.

5Ahab reyisti Abdiasarux sänwa: —Markpach muytaniñäni, uma jalsunaka, jawiranak uñjiri, inach quranak jikxatsna caballonakaru, mulanakaru jakayaskañataki. Jan ukasti, uywanakasax jiwaraniwa —sasa.

6Ukhamaw jupanakax taqpach uraqi muytaniñataki jaljasipxäna, Ahab reyix mä thakhinjam saräna, Abdías chachasti yaqha thakhinjam sararakïna.

7Abdías chachax thakhinjam saraskäna, ukhamaruw Eliasampi jikisïna, Eliasätap amuyasinsti, axsartañ chuymampiw nayraqatapar alt'asïna, ukatsti jach'at säna: —¡Jumax Elías uywirixarakïtasä! —sasa.

8Eliasasti sänwa: —Jïsa, nayätwa, sasa; ukxarusti saskakïnwa: Saram, ukatsti reyimar nayan akankaskatax yatiyanim —sasa.

9Abdiasasti ukxarux sänwa: —¿Kuna juchsa nayax lurta, Ahab reyin amparapar nayar jiwayañapataki katuyañamatakisti?

10Nayax Tatit Diosam laykuw juramento lurta, uywirixax taqi markanakan walpun jumarux thaqhaytam; kunapachatix jan ukankatam yatiyapxäna ukkhasti, uywirixax juramento lurayäna, chiqpachan jumar jan jikxatapktam ukata.

11Jichhasti uk yatkasin jumax nayar mayista, uywirixar juman akankaskatam yatiyaniñaxataki.

12Ukat juk'ampi, nayax juma jak'at saraqawaykäma ukspachaw Tatitun ajayupax aptawayätam, nayasti janiw kawkinkatamsa yatkäti. Ukatsti kunapachatix nayax Ahab reyiru juman akankatam yatiyä ukkhaxa, jupax jutaniwa, ukatsti janiw jumar jikxatkätamti, ukatsti nayarux jiwayitaniwa. Naya, juman luqtirimax waynatpach Tatitur axsartirïtwa.

13¿Janit jumar yatiyapktamsti kuntix nayax lurkta, kunapachatix Jezabel reinax Tatitun profetanakapar jiwarayaskän uksti? Nayax jupanakat patakaniruw, phisqa tunkanitkam jaljasin pä putur imantta, jupanakarusti manq'añampi, umañamp churarakta.

14¿Uk yatkasati mayista, uywirixar juman akankaskatam yatiyir sarañaxatakisti? ¡Nayarux jiwayitaniwa! —sasa.

15Eliasasti ukxaruw säna: —Nayax taqi ch'aman Tatit laykuw juramento lurta, jupan luqtiripätwa, jichhürpachaw Ahab reyi nayraqatar uñstä —sasa.

16Abdiasasti Ahab reyin ukar sarasin ukanak jupar yatiyäna, ukat Ahab reyix Eliasamp jikisir saräna.

17Jikxatasinsti juparux sänwa: —Ukhamaxa, ¿jumätati Israel markar ukataqi jan walt'ayirixa? —sasa.

18Eliasasti sänwa: —Janiw nayäkti Israelar jan walt'ayirixa, jan ukasti, jumampi, jaqinakamampïpxtawa, Tatitun kamachi arunakap apanukusin Baal diosan uñtasitanakapar yupaychapxatam layku.

19Jichhasti jaqinakar khitham, taqpach israelitanakar Carmelo qullun tantachpan, Baal diosan pusi patak phisqa tunkan profetanakapampiru, Astarté diosan pusi pataka profetanakapampiru, khitinakarutix Jezabel warmix manq'añapat manq'ayki ukanakaru.

20Ahab reyix taqpach israelitanakaruw jawsayanïna, ukatsti Baal, Astarté diosanakan profetanakaparuw Carmelo qullun tantacharakïna.

21Ukatsti Eliasax taqpach markar jak'achasisaw säna: —¿Kunapachkamarak jumanakasti pä chuyma sarnaqapxätasti? Tatitutix chiqpach Diosächixa, juparuy arkapxam, jan ukax Baal diosatix chiqächixa, jupar arkapxarakim —sasa. Markachirinakax janiw kamsapkänsa.

22Eliasasti arsuskakïnwa: —Naya sapakiw Tatitun profetanakapat jakaskta, ukampis Baal diosan profetanakapax pusi patak phisqa tunkaniwa.

23Jichhax walikiwa, nanakatak pä vaca qallu apanipxam, Baal diosan profetanakapax maya ajllisipxpan, ukatsti kharinuqasin lawa patxar uchapxpan, ukampis jan ninampi nakkatayapkpati. Nayasti maynïr vaca qallu wakichasin lawa patxaruw uchä, janirakiw ninampi naktaykäti.

24Ukatsti jumanakax diosanakamaruw art'asipxäta, nayasti Israelan Tatituparuw art'asirakï: ¡kawkïr diosatix nina apayankani, ukäniw chiqpach Diosaxa! —sasa. Taqi jaqinakaw ukxarux sapxäna: —¡Walikiw ukaxa! —sasa.

25Ukatsti Eliasax Baal diosan profetanakaparuw säna: —Mä vaca qallu ajllisipxam, waljanïpxatam laykusti jumanak nayraqat wakt'ayapxam. Ukatsti diosamar art'asipxam, ukampis janiw ninampi nakkatayapxätati —sasa.

26Baal diosan profetanakapasti, jupanakar churat vaca qallu katusin wakt'ayapxäna, ukatsti willjtata chika urukamaw Baal diosapar jach'at arnaqasipxäna: “¡Baal ist'apxita!” sasa. Jupanakasti lurapkatayna uka altar thiyan, thuqtas thuqtasaw muyupxäna, ukampis janiw kuna arus ist'askänti.

27Chika urüxäna ukkhasti, Eliasax jupanakat sawkasisin säna: —Jach'at art'apxam, jupax diosächixaya. Inas kunanaksa lup'iskchi, jan ukax kuna lurañanakap luraskchi, jan ukax kawki saraskchi. ¡Inas ikiskarakchi, ukatxa sartayañ wakischi! —sasa.

28Baal diosan profetanakapasti arnaqasipkakïnwa, jupanakpachaw janchip cuchillonakamp kharinuqasipxäna wilamayjatak lurjasiñkama, kunjämtix jupanakax saraparjam lurasipxirïkän ukhama.

29Chika uru saraqatarusti, jupanakax arnaqasipkakïnwa, luqhinakjamaw thuqnaqapxarakïna, wilañcha luqtañ pachkama, ukkhakamasti janiw kuna arus ist'askänti. ¡Janiw khitis jaysankänti, ist'karakïnsa!

30Ukat Eliasax taqpach jaqinakar säna: —Nayar jak'achasinipxita —sasa. Jaqinakasti taqpachaniw jupar jak'achasipxäna, Eliasax Tatitun altarap askichañaruw uchasïna, uka altarasti lluxinukutänwa.

31Ukatsti tunka payan qalanak irtanïna, qawqhäkitix Jacobun wawanakapan ayllunakapax ukhamarjama; Tatituw Jacoburux Israel sutinïñapataki satayna,

32uka qalanakampisti Eliasax mä altar Tatitutak luräna; ukatsti mä q'awa lurarakïna altar muytpacharu, pä tunka litro uma mantkiri,

33lawanak wakt'ayasinsti, vaca qallu kharinuqäna, uksti uka lawanak patxaruw uchäna.

34Ukatsti sarakïnwa: —Pusi wakullar uma phuqt'apxam, ukatsti wilañcha luqtampiru, lawanakampir warxatapxam —sasa. Ukatsti jupanakarux pä kuti, kimsa kutiw ukham lurayäna, jupanakasti ukham lurapxäna.

35Umasti altar muytpachan jaläna, q'awarus phuqhantarakïnwa.

36Nakt'at wilañcha luqtañäki ukapachasti, Elías profetax jak'achasisin jach'at art'asïna: “¡Tatay, Abrahamana, Isaacana, Israelan Diosapa: jichhürun juman Israelan Diosapätama, nayasti juman luqtirimätam taqin yatipxpan, ukhamaraki juman arsutamarjam taqi akanak lurataxsa!

37¡Ist'itay Tata; ist'itaya, aka jaqinakan juman Diosätama yatipxañapataki, jumasti jupanakar jawsaskaraktawa wasitat jumar makhatxañapataki!” sasa.

38Ukapachaw Tatitun ninapax saraqanïna, ukatsti wilañcha luqtarux q'al nakhantäna, ukhamaraki lawanakamppacha, qalanakamppacha, laq'amppacha, q'awankkän uka umsa q'al wañsuyäna.

39Ukham uñjasinsti, jaqinakax taqpachaniw p'iqip uraqir puriyañkam alt'asipxäna, akham sasa: —¡Israelan Tatitupaw chiqpach Diosaxa! ¡Jupaw chiqpach Diosaxa! —sasa.

40Ukat Eliasax jupanakar säna: —¡Baal diosan profetanakapar katuntapxam! ¡Jan khitis jaltpanti! —sasa. Jaqinakasti katuntänwa, ukatsti Eliasax Quisón jawiraruw jupanakar irpäna, ukan jupanakar kunkat khariräna.

41Uka qhipatsti Eliasax Ahab reyiruw säna: —Utamar manq'asiri, umt'asir sarxam, niyaw jallun jutatapax ist'asxi —sasa.

42Ahab reyisti manq'iri, umiriw sarxäna. Ukampis Eliasax Carmelo qullun wali amsta chiqaruw makhatäna, ukatsti killt'asisin ajanup qunqurinakap taypir puriyañkamaw alintäna,

43ukatsti uywataparuw säna: —Makhatam, quta tuqir uñtam —sasa. Uywatasti makhatasin uñtäna, ukat sarakïna: —Janiw kunas uñstkiti —sasa. Ukampis Eliasax saskakïnwa: —Paqallq kuti saram —sasa.

44Paqallqür kutinsti uywatax sänwa: —¡Khayaxaya, qutat mä jisk'a qinayaw mistusinki, jaqin amparap ukch'aki! —sasa. Ukat Eliasax säna: —Ahab reyir sanim carrop wakicht'asin mäki sarxpan jallux janïra jupar jark'antkipana —sasa.

45Ahab reyisti carropar makhatasin jank'akiw Jezreel marka tuqir sarxäna. Ukchañkamasti alaxpachax mäkiw qinayanakampi, thayampi apthaptas ch'amakt'äna, ukatsti, walpun jallux purintäna.

46Eliasasti patxa isip sum chint'asisin Jezreel marka uñtataw jalarakïna, jupasti Ahab reyit sipan nayraqat purïna, Tatitun jupar ch'am churatap layku.